58 - وَ إِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هذِهِ الْقَرْيَةَ . . . : قريه در اينجا ظاهرا حريم علم است و دامن شرع ، خداوند مىفرمايد به دامان شريعت درآئيد و علم و عمل بر وفق شرع به كار بنديد و به سبب آن زندگى گوارا و نعيم جاودانه بدست آريد ، امروز تلخى مجاهدت كشيد تا فردا ميوهء بهشت خوريد ! وَ ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّداً . . . : در راه دين استوار باشيد و از در خضوع و خشوع درآئيد و تضرّع و استغفار كنيد و بگوئيد خدايا گناهان ما را فروريز و آنها جز اين گفتند و جز اين كردند ! و دوچار عذاب آسمانى شدند . 60 - وَ إِذِ اسْتَسْقى مُوسى . . . : فرق ميان قوم موسى و عيسى و محمد - موسى براى قوم خود آب خواست و عيسى نان خواست و محمد مصطفى بجاى نان و آب ، رحمت و بخشايش خواست ! خداوند فرمود : اى محمّد امّت تو از سه حال بيرون نيستند يا مطيعانند يا عاصيانند يا مشتاقانند ، مطيعان را بهشت من بهره است ، و عاصيان را رحمت من و مشتاقان رضاى من و ديدار من بهره است . محمّد گفت : خداوندا ، مراد آن دو را نقد دادى و از من متوقّف بر امرى ساختى ؟ فرمود : اى دوست ، ايشان حاجت براى امّت حاضر خود خواستند و مراد خويش بيافتند ، ولى تو هرچه مىخواهى براى همهء امّت خود تا روز رستاخيز مىخواهى ، پس همه را جمع كنم ، همه را جامهء كرامت پوشانم ، همه را به زيور انس و الفت بيارايم كه ايشان بهينه امّت هستند ، يك قصد و يك دل و يك همّتند ، نه چون بنى اسرائيل كه پراكنده بودند و در دل و در قصد و در همّت هم باهم نبودند ! و در دين به معبودى يگانه اكتفا نكردند و در دنيا به يك طعام قناعت نه ! لطيفه : گويند ذكر عصا اشارت به سياست شرع است و سنگ اشارت به دلهاى سخت‌تر از سنگ آنها است ، يعنى موسى خواست آنها را به راه آورد كه بهم رسند و همگان فايده برند ! در حقيقت خداوند فرمود با تازيانهء شريعت آنها را سياست كن و بر علم و عمل وادار ، كه جملهء آن اركان اسلام است و آن دوازده خصلت باشد كه شش‌تاى آن ، بناى اسلام است : 1 - اقرار به وحدانيّت خدا - 2 - ايمان به نبوّت محمّد مصطفى - 3 - نماز - 4 - زكات - 5 - روزه - 6 - حج . و شش خصلت از آن ، بناى ايمان است : - 1 - ايمان به خدا - 2 - ايمان به فرشتگان - 3 - ايمان به كتاب خدا - 4 - ايمان به پيمبران خدا - 5 - ايمان به روز رستاخيز - 6 - ايمان به مقدرات و اين دوازده چشمه در اين آيه اشارت است به 12 ركن كه بناى اسلام و ايمان است . [ آيات 64 - 62 ] ( تفسير لفظى ) 62 - إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ النَّصارى وَ الصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ . كسانى كه ايمان آوردند و آنان كه جهود شدند و ترسايان و آنها كه زبور در دست دارند و ميان آن دو دين دين سوم گزينند هركس از آنان كه ايمان به خدا و روز رستاخيز آورد و كار نيك كند ، مزد ايشان نزد خداى يگانه است و هيچ بيمى براى ايشان فرداى قيامت نيست و هرگز اندوهگين نباشند . 63 - وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . به ياد بياوريد وقتى كه از شما پيمان گرفتيم و بر شما عهد بستيم و كوه طور را بر سر شما باز داشتيم و گفتيم به قوّهء ايمان و يقين و تصديق ، آن كتاب را كه بشما داديم بگيريد و ياد داريد آنچه در آن بشما